An toàn vệ sinh và phòng lây nhiễm là chủ đề quan trọng nằm trong phần 介護の基本 (Kiến thức cơ bản về điều dưỡng — 10 câu) của đề thi lý thuyết. Vì liên quan trực tiếp đến tính mạng nên tiêu chí đúng - sai rất rõ ràng, và đây cũng là phần cứ ôn là chắc chắn có điểm.
Phòng chống lây nhiễm
Rửa tay và sát khuẩn tay
| Tình huống | Cách đúng |
|---|---|
| Trước bữa ăn | Nhất định phải rửa tay |
| Rửa bằng xà phòng | Rửa kỹ kẽ ngón, đầu móng, cổ tay, không bỏ sót |
| Thời điểm sát khuẩn cồn | Cả trước và sau khi chăm sóc một người |
| Khi tay bẩn nhìn thấy được | Không dùng cồn mà rửa bằng xà phòng và nước chảy |
Điểm mấu chốt là “cả trước và sau”, để không mang mầm bệnh từ người này sang người khác.
Găng tay dùng một lần
Thay mỗi khi chăm sóc xong một người, và rửa tay sau khi tháo. “Bẩn mới thay”, “một ngày một đôi” đều sai.
Xử lý chất nôn
Có thể chứa mầm bệnh như ノロウイルス (norovirus).
- Đeo găng tay dùng một lần và khẩu trang
- Mở cửa sổ thông gió, lau nhẹ nhàng
- Sau đó khử trùng bằng dung dịch gốc clo
Cồn kém tác dụng với norovirus — đây là bẫy lớn nhất. Đáp án “khử trùng bằng cồn” là sai.
Quy tắc ho
Đeo khẩu trang che cả mũi và miệng. Không có khẩu trang thì dùng khăn giấy hoặc mặt trong khuỷu tay. Lấy lòng bàn tay che sẽ khiến mầm bệnh lan sang tay nắm cửa và đồ vật.
Ngộ độc thực phẩm
Nguyên tắc: “không để dính - không để tăng - tiêu diệt”.
- Thịt cá phải nấu chín kỹ bên trong
- Món đã nấu thì ăn sớm hoặc bảo quản tủ lạnh
- Dao thớt đã cắt thịt sống phải rửa và khử trùng trước khi dùng tiếp
Phòng ngừa tai nạn
誤嚥 (ごえん) — Sặc vào khí quản
Tư thế khi ăn: hơi thu cằm, người hơi cúi về trước. Ngẩng cằm lên làm thức ăn dễ vào khí quản. Đáp án “cho ngửa mặt lên” là sai.
Giữ khoang miệng sạch (口腔ケア) cũng là cách phòng viêm phổi do sặc.
転倒 (てんとう) — Té ngã
Phòng bằng cách sắp xếp môi trường.
- Nước đổ trên sàn phải lau ngay
- Dọn dây điện khỏi lối đi
- Hành lang và phòng đủ sáng, chú ý cả bậc thềm nhỏ
- Đi vệ sinh ban đêm: bật đèn cho thấy rõ chân. Người loạng choạng thì đi kèm, không giục
誤薬 (ごやく) — Nhầm thuốc
Trước khi hỗ trợ uống thuốc, mỗi lần đều xác nhận ba điều:
- Thuốc của ai (tên)
- Thuốc nào
- Uống vào lúc nào (thời gian)
Có người tên gần giống nhau. Không được đưa thuốc theo cảm tính. Phát hiện sai thì báo cáo ngay.
Đau lưng (ボディメカニクス)
Bảo vệ chính nhân viên cũng là một phần của an toàn vệ sinh.
- Mở rộng chân để tăng diện tích chống đỡ
- Gập gối, hạ trọng tâm
- Lại gần người được chăm sóc
- Dùng cả cơ thể chứ không chỉ sức tay, và không vặn người
Ứng phó khẩn cấp và thiên tai
熱中症 (ねっちゅうしょう) — Say nắng
Khi nghe “đau đầu”, “người mệt mỏi” trong ngày nóng, hãy nghi ngờ.
- Chuyển đến nơi mát
- Cho uống nước và muối
- Làm mát cổ và nách
Nếu mất ý thức hoặc không uống được nước thì gọi cấp cứu ngay.
Hỏa hoạn
Trước tiên hô to “火事だ” (cháy!) và ưu tiên sơ tán người được chăm sóc. Cứu người quan trọng hơn dập lửa. Khi sơ tán không dùng thang máy.
Đáp án “tự mình dập lửa trước”, “đi tìm cấp trên” là sai.
ヒヤリハット (hiyari-hatto)
Là những việc suýt thành tai nạn, khiến ta “giật mình”.
Dù nhỏ cũng phải báo cáo. Chia sẻ nguyên nhân với mọi người sẽ ngăn được tai nạn lớn trong tình huống tương tự. Báo cáo không phải để bị phạt, mà là thông tin quý cho an toàn — đây là điểm mấu chốt của đáp án.
“Không phải tai nạn lớn nên không báo”, “tự mình cẩn thận là được” đều sai.
Kiểm tra bằng câu hỏi luyện tập
→ Làm 15 câu hỏi An toàn vệ sinh và phòng lây nhiễm (miễn phí, có giải thích tiếng Việt)
Liên quan: Ôn tập Kỹ thuật hỗ trợ sinh hoạt / Kỳ thi đánh giá kỹ năng Kaigo là gì